زیارتگاه پیر پالان دوز (رحمة الله علیه) ـ مشهد

به آرامگاه پیر پالان دوز (رحمة الله علیه) معروف می باشد.
شیخ محمد عارف عباسی مشهور به «پیر پالان دوز» از عرفا و پیران سلسله ذهبیه است که در نیمه‌ی دوم قرن دهم هجری قمری ولادت یافت. ایشان متولد روستای کارند مشهد و معاصر شیخ بهایی بوده اند. او علاوه بر این که در عرفان به مقامات بلندی دست یافت، در کیمیاگری و خطاطی متبحر بود. شیخ محمد در خط ثلث استاد بوده و هفت سوره از قرآن نگاشته شده به خط خوش ایشان موجود است. وی با اینکه صاحب موقعیت بود و می توانست بدون کوشش زندگی خوبی داشته باشد، از راه پالان دوزی روزگار می گذراند. شیخ محمد عارف، بر مبنای باور توحیدی خود و توکل بر خدا و ذکر تشکر و خدمت و طاعت و قناعت و ایثار که از صفات عارفان است به جستجوی راه معرفت پرداخت و مدتی از عمر خود را به کسب فیض از اهل حق سپری نمود و به بروز کراماتی معروف شد. از اين‌ شخصيت، قرآن هفت‌سوره‌اى در دست است.
لقب پالان دوز از این رو به او داده شده که برای گذران زندگی خود با وجود مقام والایی که نزد مردم داشته به کار پالان دوزی اشتغال داشته است.
یک روز شیخ بها در بازار قدم می زد و پیر مردی را دید که مشغول دوختن پالان پاره مردم بود و از این راه امرار معاش می کرد. شیخ دلش به حال پیرمرد سوخت و جلو رفت و گفت: سلام؛ سپس دستش را به پالان پیرمرد زد و بلافاصله از طرف غیب پالان پیرمرد پر شد از سکه های اشرفی. پیرمرد وقتی این حرکت شیخ را دید ناراحت شد و فریاد زد چکار کردی؟ یالا سکه ها را بردار که به درد من نمی خورد. شیخ گفت: من نمی توانم سکه ها را غیب کنم. پیرمرد چوب دستی خود را به پالان زد و سکه ها غیب شدند و رو به شیخ گفت تو که نمی توانی غیب کنی چرا ظاهر می کنی؟ شیخ بها فهمید پیرمرد صاحب علم و کمالات بسیار است. پیر پالان دوز سپس رو به شیخ می کند و می گوید: "دلت را کیمیا کن!" کما اینکه خدای رحمان در حدیث قدسی
می فرماید: "یا عبدی اطعنی اجعلک مثلی انا اقول کن فیکون انت تقول کن فیکون: بنده من مرا اطاعت کن تا تو را مانند خود کنم. من می گویم باش پس بوجود می آید؛ تو هم می گویی باش پس می شود."
سرانجام عالم ربانی، محمد عارف عباسی در سال 985 هـ. ق جان به جانان تسلیم نمود. مقبره‌ی این عارف بزرگ جنب حرم رضوی در مشهد مقدس واقع و در شمال شرقی حرم مطهر، واقع در ابتدای خیابان نواب صفوی (پایین خیابان)، زیارتگاه بسیاری از شیفتگان اهل بیت عصمت و طهارت می‌باشد. بنای اولیه‌ی آرامگاه شیخ مربوط به عهد صفویه بوده است که سلطان محمد (معروف به خدابنده) پدر شاه عباس صفوی آن را در سال 985 ق بنا نهاد و در سالهای اخیر توسط آستان قدس بازسازی گردیده است.
زیارتگاه پیر پالان دوز (رحمة الله علیه) در قسمت شمال شرقى مجموعهٔ حرم حضرت رضا (علیه السلام) قرار دارد و شامل بنايى چهارگوش با گنبدى بر فراز آن، ‌و ايوانى آجرى در مقابل است. در داخل بقعه، شاه‌نشينى است که در بالاى آن، يزدى‌بندى‌هايى اجرا شده که در اصل داراى نقاشى بوده است، و به داخل بقعه جلوهٔ خاصى مى‌بخشيده است. بدنه‌هاى بنا، از دوران صفويه، داراى تزئينات نقاشى بوده که بر اثر گذشت زمان و نفوذ رطوبت، جز بخش کمى از آن که مرمت و ثابت گرديده، بقيه از ميان رفته است. در زير کاسهٔ گنبد نيز ترنج زيبايى با نگاره‌هاى گياهى نقش‌اندازى شده است.
نماى خارجى بنا به ايجاد طاق‌نماهاى تيزه‌دار آجرى و پشت‌‌بغل‌هاى کاشى و قاب‌هاى مستطيل تزئينى بر فراز آن‌ها، در عين سادگى، منظره‌اى زيبا دارد. سطح گنبد پيازى شکل فراز بنا که بر روى گردنى استوانه‌اى شکل استوار شده، داراى پوشش ساده‌اى از کاشى فيروزه‌اى است. شکل کلى بنا و بازمانده‌‌هاى نقاشى‌هاى درون آن، بنا را اثرى از دوران صفوى معرفى مى‌کند که در سال ۹۸۵ هـ.ق ساخته شده است. تاريخ مزبور، بر کتيبهٔ سنگ سفيد مربعى کنده شده است.
استان خراسان رضوی ـ شهرستان مشهد ـ شهر مشهد.
ارسال اطلاعات برای امامزاده
شما می توانید برای تکمیل اطلاعات پرتال امامزادگان و بقاع متبرکه ایران اسلامی برای این امامزاده اطلاعات وارد نمایید.
لطفا توجه بفرمایید که اطلاعات شما موثق و همراه با منابع باشد.
اطلاعات شما پس از تایید و ویرایش نهایی  در سایت بارگزاری خواهد شد.
   نوع اطلاعات:
 




mehrab motavally