فضيلت مزارها و مزورها و اقسام آن
در اين نوشتار، تنها به فضيلت مزارها و مزورها و زيارت‌هاى داراى ثواب و اقسام آن مى‌پردازيم.
دوشنبه 1 مرداد 1397    
بازدید: 390
فضيلت مزارها و مزورها و اقسام آن
 
 

مقدمه

در ميان برنامه‌هاى گوناگون انسان‌ساز اسلام، «زيارت» و گردهمايى‌هاى مذهبى، فرهنگى و سياسى در مكان‌هاى زيارتى جهان اسلام بسيار قابل توجه بوده و كاركردهاى فراوانى دارد كه خود، بحث جداگانه‌اى مى‌طلبد. در اين نوشتار، تنها به فضيلت مزارها و مزورها و زيارت‌هاى داراى ثواب و اقسام آن مى‌پردازيم.

١. زيارت بيت الله الحرام، مهم‌ترين و بزرگ‌ترين زيارتگاه جهان اسلام

شهر مكه، مركز حجاز، پايگاه وحى، زادگاه سيدالمرسلين، قبله‌گاه و زيارتگاه مسلمين است. يكى از نام‌هاى اين شهر «امّ القرى» است كه به دو دليل چنين نام گرفته: نخست، مركزيت عبادى و دوم، مركزيت تجارى آن.

در كتاب‌هاى لغت سه واژه «زيارت» ، «حج» ، و «عمره» به معناى قصد آمده است و در آيه شريفه ولله على النّاس حجّ البيت من استطاع الله سبيلاً)[1] نيز به همين معنا تفسير شده است. پيش از اسلام، كسانى كه در مكه يا اطراف آن مى‌زيستند، زيارت خانه خدا را به انجام طواف مى‌دانستند و حضور در كنار خانه خدا يا فقط نظر افكندن به آن را زيارت نمى‌شمردند.

بى‌شك اصل زيارت بيت الله الحرام به صورت حج يا عمره، از ضروريات مكتب اسلام است؛ بلكه از آغاز مورد توجه همه انبياى بزرگ بوده و به زيارت اين خانه آمده‌اند. مرحوم محدث كلينى در كتاب شريف «كافى» بابى را به حج الانبياء اختصاص داده و رواياتى در اين باره آورده است؛[2] از جمه اين روايت:

عن زرارة عن ابى‌جعفر (ص) : انّ سليمان بن داود حج البيت فى الجنّ و الانس و الطير و الرياح و كسا البيت القباطى[3]

زراره گويد: امام باقر (ص) فرمود: سليمان بن داود همراه جن و انس و پرندگان و بادها حج بيت را انجام داد و پوششى از جنس قباط [پارچه سفيد مصرى] را بر خانه خدا پوشاند.

٢. مدينه و زيارت پيامبر اسلام و زهراى اطهر و ائمه بقيع (عصحمه اللهم على ())

پس از مكه مكره، مدينه منوره از جايگاهى رفيع برخوردار است و پيامبر اكرم (ص) اين شهر را مانند مكه، حَرَم قرار داد؛ آن‌گونه كه خونى در آن ريخته نشود و سلاحى براى جنگ حمل نگردد. مرز اين حرم ميان دو كوه «عير» و «ثور» است.

در مدينه، براى زيارت رسول بزرگوار اسلام (ص) و حضرت زهراى اطهر (ص) و امامان مدفون در بقيع و برخى از بستگان و خاندان پيامبر، از جمله: حمزه سيد الشهداء، فاطمه بنت اسد (ص) زيارت‌هاى گوناگونى نقل شده است كه اكنون در مقام تفصيل آنها نيستيم و تنها به يك روايت در اين زمينه بسنده مى‌كنيم:

قال الحسين لرسول الله: يا ابتاه ما لمن زارك؟ فقال رسول الله: يا بُنى من زارنى حياً أو ميتاً أو زار أباك أو زار أخاك أو زارك كان حقّاً على أَن أزوره يوم القيامة و أخلّصه من ذنوبه» ؛[4]

امام حسين (ص) به رسول خدا (ص) عرض كرد: اى پدر! كسى كه شما را زيارت كند، چه اجر و ثوابى دارد؟ رسول خدا (ص) فرمود: فرزندم! هر كس مرا در حال زنده بودن يا پس از مرگم زيارت كند يا آن‌كه پدرت على را زيارت كند يا برادرت حسن را يا تو را زيارت كند، بر من حق است كه او را در روز قيامت زيارت نموده و از گناهان رهايش سازم.

٣. نجف اشرف و زيارت اميرالمؤمنين (ع)

درباره نام‌گذارى اين سرزمين به «نجف» و فضيلت آن، مطالبى در ويژه‌نامه نجف اشرف بيان شد؛ اكنون به فضيلت زيارت اميرمؤمنان على (ع) اشاره نموده و نگاهى گذرا به زيارت‌هاى گوناگون آن بزرگوار خواهيم نمود. درباره فضيلت زيارت آن امام همام روايات بسيارى رسيده است. در يكى از اين روايات آمده:

اسحاق بن عمار گويد: امام صادق (ع) چنين فرمود: مردى از اعراب به محضر رسول خدا (ص) رسيد و عرض كرد: اى رسول خدا! منزل من از منزل شما دور است؛ من هم مشتاق زيارت شما هستم و هنگامى كه مى‌آيم، شما را نمى‌يابم، اما على بن ابى‌طالب را مى‌بينم و با سخنان و موعظه‌هايش انس مى‌گيرم و بازمى‌گردم، در حالى كه اندوهگينم از اين‌كه شما را زيارت نكردم!

پيامبر (ص) فرمود: هر كس على را زيارت كند، مرا زيارت كرده، و هر كس على را دوست بدارد، مرا دوست داشته، و هركس او را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته. اين سخن را از سوى من به قومت برسان و بگو هركس به قصد زيارت نزد على آيد، نزد من آمده و من و جبرئيل و صالح المؤمنين در روز رستاخيز به او پاداش خواهيم داد.[5]

نيز ابووهب نصرى نقل مى‌كند:

وارد مدينه شدم و به محضر امام صادق (ع) شرفياب شدم و عرض كردم: به زيارت شما آمدم، در حالى كه مرقد اميرمؤمنان (ع) را زيارت نكرده‌ام. حضرت فرمود: چه بد كارى انجام دادى! اگر از شيعيان ما نبودى، هرگز به تو نگاه نمى‌كردم! آيا زيارت نمى‌كنى كسى را كه خدا با فرشتگانش او را زيارت مى‌كنند و پيامبران و مؤمنان به زيارتش مى روند؟ ! عرض كردم: فدايت گردم! من اين را نمى‌دانستم. امام فرمود: اكنون بدان كه اميرمؤمنان نزد خداوند از همه امامان برتر است.[6]

در كيفيت زيارت آن حضرت، در بعضى از كتاب‌هاى زيارت، نخست زيارات مطلقه و سپس زيارت مخصوصى كه در شب‌ها و روزهاى معينى وارد شده، آمده است.

در بخش اول «جامع زيارات المعصومين (ع)» ٢۶ زيارت با مضمون‌هاى گوناگون گردآورى شده است كه زيارت اول آن، همان زيارت معروف به «امين الله» است. ابن‌قولويه در «كامل الزيارات» نقل مى‌كند: امام زين‌العابدين (ع) به زيارت قبر اميرالمؤمنين (ع) آمد و نزد قبر ايستاد؛ آن‌گاه گريست و چنين فرمود: «السلام عليك يا اميرالمؤمنين و رحمة الله و بركاته، السلام عليك يا امين الله فى ارضه و حجته على عباده. . .» . اين همان زيارتى است كه سفارش شده است انسان در كنار مرقد ديگر امامان معصوم (ع) نيز بخواند و از مضمون ارزشمند آن بهره ببرد و به پاداش آن برسد. [7]

در بخش دوم كه زيارت‌هاى موقت و مختص به اوقات و زمان‌هاى مخصوص است، ٩ زيارت را گردآورى كرده كه ترتيب آنها چنين است:

١. زيارت اميرمؤمنان (ع) در روز هفدم ربيع الاول (روز ولادت پيامبر اعظم (ص)) كه امام صادق (ع) در اين روز اميرالمؤمنين (ع) را زيارت نموده و آن را به بعضى از ياران خود آموخته است.

٢. زيارت در شب و روز مبعث كه بيست‌وهفتم ماه رجب است.

٣. زيارت در روز عيد سعيد غدير كه هجدهم ماه ذى‌الحجه است.

۴. زيارتى كه از امام سجاد (ع) براى روز غدير نقل شده است.

۵. زيارتى كه از امام صادق (ع) نقل شده است.

۶. زيارتى كه از امام حسن عسكرى (ع) نقل شده است.

٧. زيارتى كه از شيخ طوسى در «مصباح المتهجد» نقل شده است.

٨. زيارتى كه از شهيد اول نقل شده است.

٩. زيارتى كه براى روز يكشنبه از ايام هفته نقل شده است.[8]

٣. كربلاى معلى و زيارت امام حسين (ع) و ياران باوفايش

در روايتى چنين آمده است:

سرزمين مقدس كربلا و تربت سيدالشهداء (ع) داراى فضيلت ويژه‌اى است كه در روايات بسيارى به آن اشاره شده و مردم را نسبت به آن تشويق و ترغيب كرده‌اند.

امامان معصوم (ع) با تأكيد فراوان، مردم را به زيارت سالار شهيدان حضرت امام حسين (ع) تشويق كرده‌اند. در روايات منسوب به ايشان، هم به زيارت حضرتش در تمام ايام سال و هم در روزهاى مخصوصى فراخوانده‌اند، تا آن‌جا كه نسبت به ديگر امامان (ع) چنين تأكيد و تشويقى به چشم نمى‌خورد. در فضيلت زيارت امام حسين (ع) امام صادق (ع) به على بن ميمون چنين فرمود: اى على! امام حسين را زيارت كن؛ كسى كه با پاى خود به سوى حضرتش برود، براى هرگامى كه برمى‌دارد، حسنه‌اى برايش نوشته و سيئه‌اى از او محو و درجه‌اى برايش منظور مى‌شود، و هنگامى كه به مرقد حضرتش برسد، خداوند دو فرشته را مأمور مى‌كند كه آنچه از دهانش از خير خارج گردد، بنويسند؛ اما آنچه از شرّ بيرون آيد و خير نباشد را ننويسند، و آن‌گاه كه از زيارت آن امام بازگردد، با وى وداع كنند و گويند: اى ولى خدا! آمرزيده شدى؛ تو از حزب خدا و حزب رسولش و حزب اهل بيت رسول خدايى؛ به خدا سوگند! آتش را نخواهى ديد و آتش نيز تو را نخواهد ديد و هرگز در كام خود فرو نخواهد برد.[9]

نيز يونس بن طبيان روايت كرده كه امام صادق (ع) فرمود:

هركس قبر امام حسين (ع) را در شب نيمه شعبان و شب عيد فطر و شب عرفه در يك سال زيارت كند، خداوند براى او هزار حج مبرور و هزار عمره مقبول نوشته و هزار حاجت از نيازهاى دنيايى و آخرتى وى را برآورده خواهد كرد.[10]

نيز از امام صادق (ع) نقل شده كه فرمود:

من زار الحسين يوم عاشورا و بات عنده كان كمن استشهد بين يديه؛[11]

هركس امام حسين (ع) را روز عاشورا زيارت كرده، نزد حضرتش بماند، همانند كسى است همراه آن حضرت به شهادت رسيده است.

و در حديثى ديگر آمده است:

عن ابى‌جعفر الثانى - فى حديث - قال: من زار الحسين ليل ثلاث و عشرين من شهر رمضان - و هى الليلة التى يرجى ان تكون ليلة القدر و فيها يفرق كل امر حكيم)[12] صافحه روح اربعة و عشرين الف ملك و نبى، كلهم يستأذن الله فى زيارة الحسين فى تلك الليلة؛[13]

امام جواد (ع) فرمود: هركس در شب بيست‌وسوم ماه رمضان - همان شبى كه اميد مى‌رود شب قدر باشد «و در آن شب، هر امرى با حكمت معينى تنظيم مى‌گردد» - امام حسين (ع) را زيارت كند، روح بيست‌وچهار هزار فرشته و پيامبر (ص) با او مصافحه مى‌كنند در حالى كه همه آنان از خداوند زيارت امام حسين (ع) را در چنين شبى درخواست مى‌كنند.

روايات رسيده از اولياى دين پيرامون زيارت امام حسين (ع) به طور مطلق و در هر زمانى، و نيز پيرامون زيارت آن امام همام در برخى از زمان‌هاى مخصوص، بسيار فراوان است كه چند مورد از آنها را برشمرديم. اما در كيفيت زيارت آن امام بزرگوار، در بعضى از كتاب‌هاى زيارتى، ٢۶ نوع زيارت مطلقه گردآورى شده و سپس ٣٢ زيارت موقت را كه در زمان‌هاى مخصوصى از ايام سال انجام مى‌شود، آورده‌اند؛ مانند: زيارت روز عاشورا، زيارت اربعين، زيارت نيمه ماه شعبان، زيارت شب قدر، زيارت شب عيد فطر و عيد قربان و زيارت روز عرفه كه با مضمون‌هاى متفاوت وارد شده است.[14]

۴. بغداد و زيارت امام كاظم و امام جواد (ع)

يكى از اماكن متبركه‌اى كه به زيارت آن سفارش شده، نقطه‌اى در نزديكى بغداد است كه به مرقد نورانى دو امام همام «كاظمين (ع)» معروف و مشهور است. در حديثى پيرامون فضيلت زيارت امام كاظم (ع) آمده است:

شخصى به نام رحيم گويد: به امام رضا (ع) عرض كردم: قبر امام كاظم (ع) در بغداد است و براى ما سخت و پرمشقت است كه به آن‌جا برويم؛ زيارت آن بزرگوار چه فضيلت و پاداشى دارد؟ حضرت رضا (ع) فرمود:

همان پاداشى كه زيارت قبر امام حسين (ع) دارد.[15]

و در حديثى ديگر روايت شده است:

داود صرمى گويد: به امام هادى (ع) عرض كردم: من پدر شما را زيارت كرده و ثواب آن را به شما تقديم نمودم. امام فرمود: تو نزد خداوند اجرا و ثواب بزرگى دارى و ما نيز تو را مى‌ستاييم! [16]

زيارت آن دو امام همام هرجمعه و نيز در ماه رجب مستحب است؛ زيرا در كتب زيارتى، زيارت پيامبر (ص) و معصومان ديگر: در هر جمعه و ماه رجب مستحب به شمار آمده است. نيز در روزهايى كه به نوعى تعلق به آن بزرگواران دارد، زيارت آنان مناسب‌تر است؛ مانند: روز هفتم صفر، سالروز ولادت امام كاظم (ع) و ٢۵ رجب، سالروز شهادت آن حضرت، و نيمه ماه رجب يا شوال كه سالروز امامت حضرتش مى‌باشد و نيز روز چهارشنبه كه به نام چهار امام يعنى امام كاظم و امام رضا و امام جواد و امام هادى: است.

براى زيارت امام جواد (ع) افزون بر اوقات عمومى زيارتى، مانند روز جمعه، ماه رجب و چهارشنبه‌ها، روزهاى مخصوص زيارتى آن حضرت، دهم رجب، سالروز ولادتش (به روايت ابن‌عياش) و نيز آخر ذيقعده يا يازدهم آن ماه كه سالروز شهادت آن بزرگوار است و روز شهادت پدر گراميش كه سالروز امامت آن جناب است.[17]

اما در آداب زيارت و عرض ادب به آستان مقدس كاظمين (ع) برخى از زيارت‌ها به طور انفرادى براى هر يك از آن دو امام معصوم رسيده كه خطاب به هركدام از ايشان و برخى هم به صورت مشترك وارد شده كه خطاب به هر دو نفرشان است.

۵. سامراء و زيارت امام هادى و امام عسكرى (ع)

ديگر مكان متبركه‌اى كه به زيارت آن سفارش شده، حرم دو امام معصوم يعنى امام هادى و امام حسن عسكرى (عليهما السلام) در شهر سامراست. درباره فضيلت زيارت آن دو امام همام روايتى وارد شده كه مربوط به زيارت هر يك از آن دو امام معصوم است:

زيد شحام گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: كسى كه به زيارت يكى از شما (امامان) توفيق يابد، چه اجر و پاداشى دارد؟ فرمود: مانند كسى است كه رسول خدا (ص) را زيارت كرده باشد.[18]

اما درباره زمان‌هاى زيارتى ايشان، مانند ديگر امامان معصوم (ع) مستحب است كه در هر جمعه و ماه رجب ايشان را زيارت كرد. زمان ويژه زيارتى امام هادى (ع) روز چهارشنبه، بنا بر بعضى از روايات، نيمه ماه ذى‌حجه، سالروز ولادت امام، سوم رجب سالروز شهادت (بنابر بعضى نقل‌ها) و آخر ذى‌قعده يا روز يازدهم آن ماه، سالروز امامتش، زيارت آن حضرت سفارش شده است. براى امام حسن عسكرى (ع) روز پنجشنبه كه متعلق به آن جناب است، روز دهم ربيع‌الثانى، سالروز ولادتش (بنابر نقل شيخ مفيد و شيخ طوسى) ، هشتم ربيع الاول، سالروز شهادتش و روز شهادت پدر بزرگوارش كه سالروز امامت امام حسن عسكرى (ع) است، زمان‌هاى ويژه زيارت آن امام همام برشمرده شده است.[19]

در كيفيت زيارت آن دو امام بزرگوار، برخى از زيارات، ويژه است كه هر يك از آنها مخاطب واقع شده و سلام و درود بر امام فرستاده مى‌شود و برخى هم مشترك ميان ايشان است كه هر دو امام (ع) با هم مورد خطاب و سلام و عرض ادب قرار مى‌گيرند.

گفتنى است كه در سامراء، زيارت نرجس‌خاتون، مادر گرامى حضرت حجت و زيارت حكيمه‌خاتون عمه بزرگوار حضرت در جوار مرقد نورانى امام هادى و امام عسكرى (ع) وارد شده است.

نيز سرداب مقدس در كنار حرم شريف عسكريين (ع) جايگاهى است كه زيارت حضرت مهدى (عليه السلام) در آن‌جا تأكيد شده؛ همان‌گونه كه در ديگر مشاهد امامان، اين زيارت وارد شده و در هر زمان و مكانى دعا براى تعجيل در فرج مقدسش، سفارش شده است. يكى از زيارت‌هاى معروف كه براى آن حضرت وارد شده، «زيارت آل ياسين» است كه در سرداب مقدس و ديگر مكان‌ها مى‌توان از بركات آن بهره‌مند شد.

۶. سرزمين طوس و زيارت امام رضا (ع)

يكى از اماكن زيارتى بسيار مهم كه در كشور ايران و سرزمين خراسان واقع شده و توفيق حضور در آن‌جا براى ساكنان اين كشور اسلامى فراهم‌تر است، بارگاه نورانى و آستان قدس رضوى و مرقد مطهر هشتمين اختر تابناك آسمان امامت و ولايت است. پيرامون فضيلت زيارت آن امام بزرگوار روايات فراوانى رسيده است كه براى نمونه به يك روايت بسنده مى‌كنيم. رسول خدا (ع) فرمود:

به زودى پاره‌اى از تن من، در سرزمين خراسان به خاك سپرده خواهد شد؛ هيچ مؤمنى او را زيارت نمى‌كند، جز اين‌كه خداوند عزوجلّ بهشت را برايش واجب نموده و آتش را بر جسدش حرام مى‌نمايد. [20]

نيز درباره زمان‌هاى مناسب براى زيارت حضرتش و آداب آن، رهنمودهايى در سخنان اولياى دين وجود دارد كه در كتاب‌هاى زيارتى آمده و اكنون در مقام بيان آنها نيستم.

٧. شهر مقدس قم و زيارت قبر حضرت فاطمه معصومه (عليهما السلام)

يكى از محورهاى امر زيارت، مكان‌هاى مقدسى است كه فرزندان امامان معصوم (ع) يا منسوبان به آن بزرگواران در آن‌جا به خاك سپرده شده‌اند. اين مكان‌ها در نقاط گوناگونى از سرزمين‌هاى اسلامى، به ويژه در ايران قرار گرفته كه يك نمونه چشم‌گير آن زيارت كريمه اهل بيت، حضرت فاطمه معصومه (عليهما السلام) در شهر قم است؛ همان بانوى گران‌قدرى كه درباره زيارتش چنين وارد شده است:

سعد بن سعد مى‌گويد: از امام رضا (ع) پيرامون زيارت فاطمه دختر موسى بن جعفر (ع) در قم پرسيدم؛ امام فرمود: كسى كه او را زيارت كند، بهشت برايش منظور مى‌گردد. [21]

نمونه مهم ديگر از اين امام‌زادگان، قبر حضرت عبدالعظيم حسنى در شهر رى است و فضيلت زيارت‌آن بزرگوار مورد توجه جدى در زندگى برخى از مراجع و بزرگان بوده و هست.

٨. زيارت امامان معصوم (ع) از راه دور

ارتباط با اولياى دين و معصومين (ع) يكى از كارهاى با ارزش و پسنديده‌اى است كه در روايات به آن اشاره شده است؛ هرچند اين ارتباط به صورت زيارت از راه دور باشد. به قول شاعر:

گرچه دوريم، به ياد تو سخن مى‌گوييم

بُعد منزل نبُود در سفر روحانى

مضمون روايتى از امام صادق (ع) چنين است:

هرگاه براى يكى از شما شيعيان، آمدن به نزد قبور ما دشوار باشد و خانه‌اش دور، بر پشت بام رفته، دور ركعت نماز بگزارد و به سوى قبور ما اشاره نمايد و سلام بگويد؛ آن‌گاه اين سلام او به ما مى‌رسد.[22]

در اين زمينه روايت جالبى پيرامون زيارت امام حسين (ع) از راه دور وارد شده است:

امام صادق (ع) فرمود: اى سدير! آيا قبر امام حسين (ع) را همه روزه زيارت مى‌كنى؟ عرض كردم: فدايت شوم، نه؟ فرمود: چه چيزى شما را دور ساخته و به جفا واداشته است؟ ! آيا در هر جمعه‌اى او را زيارت مى‌كنيد؟ عرض كردم: نه؟ فرمود: آيا در هر ماهى او را زيارت مى‌كنيد؟ عرض كردم، نه! فرمود: آيا در هر سال حضرتش را زيارت مى‌كنيد؟ عرض كردم: گاهى چنين است. فرمود: اى سدير! اين چه جفايى است كه نسبت به امام حسين (ع) روا مى‌داريد؟ ! آيا نمى‌دانى كه خداوند دوميليون فرشته ژوليده موى و غبارآلود دارد كه زيارت مى‌كنند و مى‌گريند و سستى نمى‌كنند؟ چه مى‌شود اگر قبر حسين را در هر جمعه‌اى پنج بار زيارت كنى و در هر روزى يك بار؟ ! عرض كردم: فدايت شوم! ميان ما و قبر آن حضرت فرسنگ‌ها فاصله است؛ فرمود: بر بالاى بام برو، آن‌گاه به طرف راست و چپ نظرى كن، سپس سر را به سوى آسمان بلند كن و به سوى قبر حضرتش توجه نما و بگو: «السلام عليك يا ابا عبدالله، السلام عليك و رحمة الله و بركاته» [وقتى چنين كنى] برايت يك «روزه» ثبت مى‌شود و روزه، يك حج و يك عمره است. سدير گويد: و اى بسا در يك ماه بيش از صد بار اين كار را انجام داده‌ام.[23]

٩. زيارت قبور انبياء (ع)

پيامبران بزرگ الهى و سفيران حق در ميان مردم، از جايگاه رفيع و مقامى والا برخوردارند و تعظيم و تكريم آنان از نظر عقل و شرع لازم است. از اين‌رو عالمان دين، زيارت قبور مطهرشان را مستحب شمرده و حضور در سرزمين‌هايى را كه در آن به خاك سپرده شده‌اند، امرى پسنديده به شمار آورده‌اند؛ مانند سرزمين بيت المقدس كه مسجد الاقصى نخستين قبله مسلمانان در آن‌جاست. اين سرزمين كه از نظر جغرافيايى در خاورميانه واقع شده، با سه دين بزرگ آسمانى اسلام، مسيحيت و يهود مشترك است. بدين سبب يكى از مقدس‌ترين و باارزش‌ترين شهرهاى روى زمين است. اين‌كه نخستين قبله مسلمانان و محل معراج رسول گرامى اسلام است، عظمت ويژه‌اى به آن بخشيده و نظر به اين‌كه گفته‌اند حضرت سليمان به فرمان الهى در اين مكان معبدى ساخت، براى يهود مقدس‌ترين مكان است و نيز اين‌كه حضرت عيسى در آن‌جا به عبادت پرداخت، براى مسيحيان قداست ويژه‌اى دارد. قبر تعدادى از پيامبران الهى مانند داود و سليمان (ع) در بيت‌المقدس واقع شده است.

در سرزمين نجف نيز قبر حضرت هود و صالح (ع) معروف و مشهود است. نيز قبر حضرت آدم و حضرت نوح (ع) در كنار مرقد نورانى اميرالمؤمنين (ع) قرار گرفته است.

در شهر كوفه و حوالى آن، قبر حضرت يونس و حضرت ذى‌الكفل (ع) معروف است. در حلب (سوريه) قبر حضرت زكريا (ع) و در شوش قبر حضرت دانيال (ع) قرار گرفته است.

١٠. زيارت مؤمنان، به ويژه صالحان

در روايات و سخنان اولياى دين، ديدار و زيارت مؤمنان، به ويژه هنگام بيمارى آنان و نيز پس از مرگ، زيارت قبور ايشان سفارش شده است. در يكى از اين روايت آمده است:

امام كاظم (ع) فرمود: كسى كه نمى‌تواند ما را زيارت كند، پيروان شايسته ما را زيارت كند تا پاداش زيارت ما برايش نوشته شود، و كسى كه نمى‌تواند ما را صله كند، پس صله برادرانش را به‌جا آورد تا پاداش صله ما برايش منظور گردد. [24]

درباره زيارت قبر برادر دينى و مؤمن در روايتى چنين آمده است:

امام رضا (ع) فرمود: ما من عبد زار قبر مؤمن فقرأ عليه انّا انزلناه فى ليلة القدر سبع مرآت الا غفر الله له و لصاحب القبر؛

هيچ بنده‌اى به زيارت قبر مؤمنى نمى‌رود و در آن‌جا هفت‌بار سوره انا انزلناه فى ليلة القدر نمى‌خواند، مگر اين‌كه خداوند او و صاحب آن قبر را مى‌آمرزد. [25]

 
پی نوشت:

[1] آل عمران، آيه ٩٧.

[2] كلينى، اصول كافى، ج ۴، ص ٢١٢، ح ١.

[3] همان، ص ٢١٣، ح ۶.

[4] همان، ص ۵۴٨، ح ۴.

[5] موسوعة زيارات معصومين (ع) ، ج ٢، ص ٣٩.

[6] محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٧، ص ٢۵٧، ح ٣.

[7] موسوعة زيارات المعصومين (ع) ، ج ٢، ص ٣١.

[8] همان، ص ٢٠٧ - ٢٧٣.

[9] جعفر بن محمد بن قولويه، كامل الزيارات، ب ۴٩، ح۶.

[10] شيخ حرّ عاملى، وسائل الشيعة، ج ١٠، ص ٣٧١.

[11] همان، ص ٣٧٣.

[12] دخان، آيه۴.

[13] بحارالانوار، ج ٩٨، ص ١۶۶.

[14] جامع زيارات المعصومين، ج ٣، كربلاء المقدسه.

[15] بحارالانوار ، ج ١٠٢، ص ۵.

[16] همان، ص ٢۵۶.

[17] جامع زيارات المعصومين (ع) ، ج ۴، ص ٢١ و ۵٩.

[18] اصول كافى، ج ۴، ص ۵٧٩.

[19]جامع زيارات المعصومين (ع) ، ص ١۶٩ و ١٩۵.

[20] بحارالانوار، ج ١٠٢، ص ٣١.

[21] وسائل الشيعة، ج ١۴، ص ۵٧۶.

[22] اصول كافى، ج ۴، ص ۵٧٨.

[23] همان، ص ۵٨٩، ح ٨.

[24] وسائل الشيعه ج ١۴، ص ۵٨۵، ح ١٩٨۶٨.

[25] همان، ج ٣، ص ٢٢٧، ح ٣۴٧٩.

 
 
 
 
 
 
 
mehrab motavally