زيارت در کلام پيامبر اکرم(ص)
در اين نوشتار به بيان «سخنان پیامبر اکرم (ص)» در خصوص زیارت- به ويژه از منابع اهل‌سنّت - مى‌پردازیم.
چهارشنبه 16 خرداد 1397    
بازدید: 24

زيارت در کلام پيامبر اکرم(ص)1

الف) فضيلت زيارت پيامبر (ص)

روايات گوناگونى پيرامون زيارت رسول‌خدا (ص) از زبان حضرت رسيده است؛ از جمله:

١.

«من زارني حياً و ميتاً كنت له شفيعاً يوم القيامة». 2

هركس مرا در زمان حيات و مماتم زيارت كند، من روز قيامت شفيع او خواهم بود.

٢.

من حجّ إلى مكّة ثمّ قصدني في مسجدي كُتبت له حجّتان مبرورتان. 3

هركس به قصد انجام حج به سوى مكه برود سپس براى زيارت من به مسجدم (در مدينه) بيايد، پاداش دو حج مقبول برايش نوشته خواهد شد.

٣.

«من زارني في حياتي أو بعد موتي كان في جواري يوم القيامة»؛ 4

هركس مرا در زمان حيات يا پس از وفاتم زيارت كند، روز قيامت در همسايگى من خواهد بود.

ب) فضيلت زيارت امام على عليه السلام

عَنْ على عليه السلام أنَّ رَسُولَ الله (ص) قَالَ لَهُ: وَ الله لَتُقْتَلَنَّ بِأرضِ الْعِراقِ وَ تُدْفَنُ بِهَا، قُلْتُ: يا رَسُولَ الله مَا لِمَنْ زَارَ قُبُورَنَا وَ عَمَرَهَا وَ تَعَاهَدَهَا؟

فَقَالَ لِى: يا أبَا الحَسَنِ! إِنَّ الله تعالى جَعَلَ قَبْرَك وَ قَبْرَ وُلْدك بِقَاَعاً مِنْ بِقَاعِ الْجَنَّةِ وَ عَرْصَةً مِنْ عَرَصَاتها، وَ إِنَّ الله جَعَلَ قُلُوبَ نُجَبَاء مِنْ خَلْقِهِ وَ صَفْوَة مِنْ عِبَادِهِ تَحنُّ إليكمْ وَ تحْتَملُ المَذلَّةَ وَ الْأَذي فيعْمُرُونَ قُبُورَكمْ وَ يكثِرُونَ زيارَتَهَا تقَرُّباً مِنْهُمْ إلى الله وَ مَوَدَّةً مِنْهُمْ لِرَسُولِهِ أولَئِك يا علي المخْصُوصُونَ بِشَفاعَتِى الْوَارِدُونَ حَوْضِى وَ هُمْ زُوَّارِى غَداً فِى الْجَنَّةِ، يا علي مَنْ عمَر قُبُورَكمْ وَ تَعَاهَدَهَا فَكأنَّمَا أَعانَ سُليمَانَ بْن داوُدَ على بِنَاء بَيتِ الَمقْدس، وَ مَنْ زارَ قبورَكمْ عدلَ ذلكَ ثَوابَ سَبعينَ حجةً بَعدَ حَجَّة الإِسلام وَ خَرجَ من ذُنوبِهِ حتى يرجعَ منْ زيارتِكمْ كيومِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ، فَأبْشِر وَ بَشِّر أوْلياءَك وَ مُحبِّيك مِنَ النَّعيمِ وَ قُرَّة الْعَين بِمَا لا عَينٌ رَأتْ وَ لَا أذُنٌ سَمعَتْ وَلَا خَطَرَ على قَلْبِ بَشَرٍ، وَ لَكنَّ حُثالَةً مِنَ النَّاسِ يُعيرِّونَ زُوّارَ قُبُورِكمْ كمَا تُعير الزَّانيةُ بِزِنائِهَا، أولَئِك شِرارُ أمَّتي لَا أنَالَهمُ الله شَفاعَتِي وَ لَا يرِدُونَ حَوْضِي. 5

حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد كه رسول‌خدا (ص) به من خبر داد: تو در سرزمين عراق كشته و دفن خواهى شد. پرسيدم: كسى كه قبور ما را زيارت كند و آباد نمايد و تعهد خويش را با آن حفظ كند، چه پاداشى دارد؟ فرمود:

«اى ابا الحسن! خداوند متعال، قبر تو و فرزندانت را بقعه‌اى از بقعه‌هاى بهشت و فضايى از فضاهاى آن قرار داده است، و دل‌هاى شرافتمندان از آفريدگانش و برگزيدگان از بندگانش را مشتاق به سوى شما كرده است، به گونه‌اى سختى اذيت در راه شما را تحمل نموده و قبرهايتان را آباد ساخته و آنجا را با انگيزه تقرب به خدا و دوستى پيامبرش بسيار زيارت مى‌كنند. اى على! تنها اين گروه از شفاعتم برخوردارند، بر حوضم وارد شده و در بهشت زائرم مى‌باشند.

اى على! هركس قبر شما را آباد كند و به آنجا رفت و آمد داشته باشد، همانند كسى است كه سليمان بن داود را در ساختن بيت المقدس يارى رسانده باشد.

كسى كه قبر شما را زيارت كند، اين كارش با پاداش هفتاد حج - حجةالاسلام كه واجب است - برابر مى‌باشد و به هنگام بازگشت از زيارت شما، از گناهان خود بيرون مى‌آيد همانند روزى كه از مادرش متولد شده است. از اين‌رو، بر تو مژده باد! و علاقه‌مندان و دوستانت را نيز مژده بده، به نعمت‌ها و خوشى‌هايى كه نه چشمى ديده، نه گوشى شنيده و نه به قلب كسى خطور كرده است! اما افراد بى‌مقدارى از ميان مردم، زائر كوى شما را سرزنش مى‌نمايند آن گونه كه زنان بد كاره را به خاطر كار بدشان؛ اين دسته، اشرار امت من هستند، شفاعت من به آنان نرسد و بر حوضم وارد نخواهند شد.

ج) فضيلت زيارت امام حسن عليه السلام

ابن عباس گويد: پيامبر (ص) فرمود:

مَنْ زارَ الَحَسنَ في بَقِيعه ثَبَتَ قَدَمُهُ علي الصّراطِ يَوْمَ تزِلُّ فيهِ الْأَقْدامُ. 6

هر كس امام حسن عليه السلام را در آرامگاهش زيارت كند، آن روزى كه گام‌ها بر صراط مى‌لغزد، گام او استوار خواهد بود».

د) فضيلت زيارت امام حسين عليه السلام

ابن عباس گويد: پيامبر (ص) درباره شهادت امام حسين عليه السلام مطالبى بيان نمود، آنگاه پيرامون زيارت آن حضرت چنين فرمود:

مَنْ زارَهُ عَارفاً بِحَقّهِ كَتبَ الله لَهُ ثوابَ ألْف حَجَّة و ألْفِ عُمْرَة، ألَا وَ مَنْ زارَهُ فَقَدْ زارَني وَ مَنْ زارَنى فَكأنَّما زَارَ الله وَ حقٌّ على الله أنْ لَا يُعَذِّبَهُ بِالنَّار، ألَا وَ إنَّ الإجَابةَ تَحْتَ قُبَّتِهِ وَ الشِّفاءَ فِي تُرْبَتِهِ وَ الأئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ؛ 7

هر كس او را زيارت كند و نسبت به حق وى معرفت داشته باشد، خداوند پاداش هزار حج و هزار عمره را برايش مى‌نويسد. آگاه باش! هر كس او را زيارت كند، مرا زيارت كرده و هر كه مرا زيارت كند، گويا خدا را زيارت نموده است؛ و سزاوار است كه خداوند او را به آتش دوزخ عذاب نكند، آگاه باش! دعا زير گنبد او مستجاب است، در تربت او شفا است و امامان از نسل اويند.

ه) فضيلت زيارت اهل‌بيت عليهم السلام

روايات بسيارى پيرامون ثواب و زيارت اهل‌بيت پيامبر (ص) داريم، به يك روايت جالب و جامع اشاره مى‌كنيم:

امام صادق عليه السلام گويد: پدرم از جابر نقل نموده كه پيامبر (ص) در ضمن روايتى طولانى فرمود:

إِنَّ الله قَدْ وَكّلَ بفاطِمَةَ رعِيلًا منَ الْمَلَائِكةِ يحْفَظُونَهَا مِنْ بَينِ يدَيهَا وَ مِنْ خَلْفِهَا وَ عَنْ يمِينِهَا وَ عَنْ يسَارِهَا وَ هُمْ مَعَهَا في حَياتِهَا وَ عنْدَ قَبرِهَا بَعْدَ مَوْتِهَا يكثُرونَ الصَّلاةَ عَلَيهَا وَ على أبيهَا وَ بَعْلِهَا وَ بَنيهَا فَمَن زَارَني بَعْدَ وفَاتي فَكأنَّمَا زارني في حياتي وَ مَنْ زَارَ فَاطِمَةَ فَكأَنَّمَا زَارَني وَ مَنْ زَارَ علي بْنَ أبِي طَالِب فَكأنَّمَا زَارَ فَاطِمَةَ وَ مَنْ زَارَ الْحَسَنَ و الْحُسَينَ فَكأنَّما زَارَ علياً وَ مَنْ زَارَ ذُرِّيتَهُمَا فكأنَّمَا زَارَهُمَا. 8

خداى سبحان گروهى از فرشتگان را گماشته تا فاطمه عليها السلام را از پيش‌رو، پشت سر، سمت راست و چپ محافظت نمايند، در زمان زندگى با او و پس از مرگ نيز كنار قبرش هستند تا همواره بر او، پدرش، شوهرش و فرزندانش درود فراوان بفرستند. هر كس مرا پس از وفاتم زيارت كند، گويا مرا در زمان حياتم زيارت كرده و كسى كه فاطمه را زيارت كند، مرا زيارت كرده است. هر كسى على‌بن ابيطالب را زيارت كند، گويا فاطمه را زيارت كرده است و كسى كه حسن و حسين را زيارت كند، گويا على را زيارت كرده است. هر كس فرزندان حسن و حسين را زيارت كند، گويا خودشان را زيارت نموده است.

بنابراين مى‌توان گفت كه زيارت هر كدام از امامان، در حقيقت زيارت همه آنان و همانند زيارت پيامبر و على و فاطمه عليها السلام است كه داراى فضيلت و ثواب فراوان مى‌باشد.

البته گاهى مى‌بينيم كه زيارت امام خاصى براساس دليل يا دلايلى،داراى ثواب ويژه‌اى است و بر آن سفارش بسيارى شده است كه در جاى خود بايد مورد توجه و گفت‌وگو قرار گيرد. چنان كه مى‌توان گفت: اهميت و ثواب فراوان زيارت امام حسين عليه السلام و اصحاب با وفاى او، به سبب فداكارى ويژه آنان براى حفظ آرمان‌ها و ارزش‌هاى اسلامى است! تا از راه زيارت و پيوند با امام و يارانش، راهشان پر رهرو و جاودانه بماند و اسلام و جامعه اسلامى بيمه گردد.

و) زيارت مردگان

ابن ماجه از ابوهريره چنين نقل كرده است كه رسول‌خدا (ص) فرمود:

«زُورُوا القُبُورَ فَإنّهَا تُذكِّرُكُم الآخِرَة»؛ 9 «به زيارت قبور برويد؛ زيرا شما را به ياد آخرت مى‌اندازد».

زُورُوا قُبُورَ مَوْتَاكمْ وَ سَلِّمُوا عَليهِمْ فَإِنَّ لَكمْ فِيهِمْ عِبْرةً. 10

قبور مردگانتان را زيارت كنيد و بر آنان درود بفرستيد، كه آنان برايتان عبرت‌اند.

در پايان آرزومنديم با توفيق الهى، زيارت پيامبر و اهل بيت مطهرش عليهم السلام همراه معرفت و شناخت درست نسبت به آن بزرگواران، نصيب همگان شده و از آثار و بركات آن در دنيا و آخرت بهره‌مند گرديم. ان‌شاء الله تعالى.


پی نوشت:
1) . سيد محمد موسوى، فرهنگ كوثر، شماره٨١، بهار١٣٨٩، صص ١٠٩ - ١١۶.
2) . بحار الانوار، ج ١٠٠، ص ١٣٩، ح ٢.
3) . موسوعة زيارات المعصومين عليهم السلام ، ج١، ص۵٠، به نقل از كنز العمال، ج ۵، ص ١٣۵.
4) . كامل الزيارات، ص ١٣، ح ١١.
5) . بحارالانوار، ج ٩٧، ص ١٢٠.
6) . بحارالانوار، ج ٩٧، ص ١۴١.
7) . وسائل الشيعة، ج ١۴، ص ۴۵٢، ح ١٩۵٨١.
8) . بحارالانوار، ج ٩٧، ص ١٢٢، ح ٢٨.
9) . سنن ابن ماجه، ج ١، ص ۵٠٠، ح ١۵۶٩.
10) . بحارالانوار، ج ٨٢، ص ۶۴.
 
 
 
 
 
 
mehrab motavally