نماز زیارت
در این مقاله به بررسی کیفیت و مفهوم نماز زیارت میپردازیم
چهارشنبه 29 فروردین 1397    
بازدید: 125

نماز زیارت

 
دراین مقاله میخوانید:
 

محتویات

  • ۱ کیفیت نماز
    • ۱.۱ بهترین مکان این نماز
    • ۱.۲ دعوای بالاسری و پشت سری
  • ۲ نماز زیارت از راه دور
  • ۳ نماز زیارت امامزادگان
  • ۴ نماز و زیارت نیابتی
  • ۵ پانویس
  • ۶ منابع
 
نماز زیارت از نمازهای مستحبی دو رکعتی است که به هنگام زیارت معصومان خوانده می‌شود. در روایات برای زیارت غیر معصوم از جمله امام‌زادگان نمازی به عنوان نماز زیارت بیان نشده و خواندن چنین نمازی درست نیست ولی می‌توان پس از خواندن زیارت، نماز مستحبی خوانده و ثواب آن را به صاحب قبر هدیه داد.
 

کیفیت نماز

نماز زیارت دو رکعت مانند نماز صبح است که به نیت «نماز زیارت» خوانده می‌شود و لازم نیست مردان حمد و سوره را با صدای بلند بخوانند. خواندن سوره پس از حمد الزامی نیست. اگر برای نماز آن زیارتی که می‌خواند سوره‌های خاصی بیان نشده باشد بهتر است سوره الرحمان در رکعت اول و سوره یس در رکعت دوم خوانده شود.[۱]

در زیارت پیامبر اکرم(ص)، برای ایشان چهار رکعت نماز (دو نماز دو رکعتی) نقل شده است[۲] و برای سایر معصومین نیز می‌توان چند نماز دو رکعتی به عنوان نماز زیارت خواند.[۳]

بهترین مکان این نماز

 

شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان بهترین مکان نماز زیارت پیامبر اکرم(ص) را در روضه حرم پیامبر، و برای سایر معصومان در بالای سر آن امام می‌داند و از علامه مجلسی نقل می‌کند که بهترین مکان نماز زیارت، بالای سر و پشت سر قبر مطهر است.[۴]

چنانچه نماز زیارت، پشت به قبر مطهر خوانده شده و این کار در عُرف مردم بی‌احترامی باشد جایز نبوده و حرام است.[۵]

دعوای بالاسری و پشت سری

در قرن سیزدهم قمری جنجالی به نام دعوای بالاسری و پشت سری به وجود آمد. فرقه شیخیه در موقع خواندن نماز در حرم امامان(ع) به گونه‌ای پشت سر امام می‌ایستادند که قبر امام میان ایشان و قبله واقع نشود و متّهم می‌شدند که در واقع قبر را قبله قرار داده‌اند و با اینکار به «پشت سری»ها معروف شدند. در مقابل آنها، شیعیانی که چنین چیزی را غلو می‌دانستند عمداً در بالاسر امام (سمت راست مرقد امام) به نماز می‌ایستادند و به «بالا سری» معروف شدند.[۶][۷][۸]

نماز زیارت از راه دور

برخی فقیهان معتقدند چنانچه زیارت در کنار بارگاه یا قبر معصوم صورت می‌گیرد نماز زیارت پس از آن خوانده شود و اگر زیارت از راه دور خوانده می‌شود، نماز بر زیارت مقدم شود.[۹]

نماز زیارت امامزادگان

در روایات، برای غیر معصوم نمازی به عنوان نماز زیارت بیان نشده و خواندن چنین نمازی درست نیست ولی می‌توان پس از خواندن زیارت، نماز مستحبی خوانده و ثواب آن را به صاحب قبر هدیه داد.[۱۰]

نماز و زیارت نیابتی

زیارت و نماز زیارت مستحب را می‌توان به نیابت از زندگان و درگذشتگان انجام داد. می‌توان یک زیارت و نماز را به نیابت از همه انجام داد یا برای هر فرد جداگانه.[۱۱] در زیارات نیابتی (بدون اجرت) ثواب زیارت هم برای خود شخص و هم برای کسی که به نیابت از او خوانده شده ثبت می‌گردد بدون اینکه از پاداش خواننده کم شود.[یادداشت ۱]

علامه مجلسی در بحار الانوار از سید بن طاووس نقل می‌کند: اگر کسی بخواهد از طرف همه برادران دینی یا گروه خاصی به نیابت زیارت کند، آنها را به زبان یا در قلب خود نیت کرده و زیارت را به نیابت از آنها می‌خواند. پس از آن دو رکعت نماز زیارت به جای آورده و بگوید: «بارالها! این نماز و دو رکعت نماز را خواندم و ثوابش را به... (فردی که زیارت می‌کند) و برادران و خواهران مؤمنم، و همه کسانی که از من درخواست زیارت و دعا کردند هدیه دادم، خداوندا این اعمال را از من و همه آنها به رحمت و مهربانیت قبول فرما، یا ارحم الراحمین.» اگر بعد از مراجعت به هر کدام از آنها بگوید من از سوی تو، امام(ع) را زیارت کردم، دروغ نگفته است.[یادداشت ۲]

پانویس


  • مفاتیح الجنان، آداب زیارت، ادب هفدهم، چاپ مشعر، ص۴۴۷

  • مفاتیح الجنان، چاپ مشعر، ص۴۴۷

  • مفاتیح الجنان، آداب زیارت، ادب هجدهم، چاپ مشعر، ص۴۴۷

  • مفاتیح الجنان، آداب زیارت، ادب هفدهم، چاپ مشعر، ص۴۴۷

  • نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت

  • دائرة المعارف مصاحب، ج۲، ص۱۵۳۴

  • سایت آفتاب

  • شیعه نیوز

  • مقاله «تقدیم نماز زیارت در زیارت از بعید» اثر جناب آقای میر سید احمد علوی عاملی، و تحقیق آقای محمد جواد نور محمدی، نرم افزار جامع فقه اهل بیت، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور

  • سایت اسک دین

    1. سایت اسک دین

  • از بعضی از ائمه(ع) سؤال شد: آیا کسی که دو رکعت نماز می‌خواند، یا یک روز روزه می‌گیرد، یا حج یا عمره‌ای به جا می‌آورد، یا رسول گرامی و یا یکی از ائمه(ع) را زیارت می‌کند و ثواب آن را به پدر و مادر یا برادر دینی خود هدیه می‌کند، برای خود او نیز ثوابی هست؟ در پاسخ به این سؤال فرمودند: ثواب آن عمل به (منوب عنه) هم می‌رسد بدون آن که از ثواب خودش چیزی کاسته شود.نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت

    1. اَللّهُمَّ إنِّی زُرتُ هذهِ الزِّیارَةَ وَ صَلیتُ هاتَینِ الرکعَتَینِ وَجَعَلتُ ثَوابَهما هَدِیةً منّی إلی مَولای (نام امامی را که زیارت می‌کند بگوید (عَن جَمیعِ إخوانی المُؤمِنینَ وَ المُؤمِنات وَ عَن جَمیعِ مَن أوصانی بِالزِّیارَةِ وَ الدُّعاءِ لَهُ اللّهُمَّ تَقَبَّل ذلِک منّی وَ مِنهُم بِرَحمَتِک یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ). بحارالانوار، ج۹۹، ص۲۶۲-۲۶۳

    منابع

    • مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، نشر مشعر
    • بحار الانوار، علامه مجلسی محمد باقر، دارالکتب اسلامیة، تهران
     
     
     
     
     
     
     
    mehrab motavally